Vernieuwenderwijs

Als je niets te verbergen hebt, heb je niets te vrezen

Wat moeten onze leerlingen leren als we willen dat ze onze wereld in de toekomst op een verantwoorde manier zullen vormgeven? Is het dan zinvol dat leerlingen alle ins en outs van het klimaatsysteem van Köppen uit hun hoofd leren? Of kies je ervoor dat leerlingen een weloverwogen oordeel vormen over de invloed van bedrijven als Google op hun leven? Wij kozen voor het laatste.

In het artikel ‘Wat we kinderen óók moeten leren over technologie’ riep Correspondent Johannes Visser op om op een kritische manier aandacht te besteden aan digitale geletterdheid. Deze uitdaging zijn we op De Nieuwste School bij aardrijkskunde en maatschappijleer aangegaan. De stelling ‘als je niets te verbergen hebt, heb je niets te vrezen’ (stelling 51 van de website 95 Theses about Technology) was de aftrap van het nieuwe thema ‘iGen’ in hv4.

Tijdens de eerste les stonden leerlingen versteld hoeveel Google en Snapchat van hen weten. Toch waren leerlingen het er grotendeels over eens dat dit niet erg is. “Best handig eigenlijk, dat je advertenties krijgt die speciaal voor jou bedoeld zijn.” “Ook leuk dat je kunt zien waar je de afgelopen maanden geweest bent op de tijdlijn van Google.”  Leerlingen moesten deze mening in hun portfolio kort en bondig vastleggen.

De tweede les hebben de leerlingen het pittige artikel ‘Nee, je hebt wél iets te verbergen!’ in viertallen ontleed. Met behulp van de werkvorm chalk talk voerden zij een ‘stil gesprek’. Leerlingen schreven niet alleen hoofdzaken uit het artikel op. Ze reageerden ook op elkaar. “Ben ik het mee eens” schreef een leerling als reactie op de opmerking van een medeleerling “Wat je op dit moment op internet doet, kan onschuldig zijn, maar erg verdacht lijken.”

Aangezien leren begint met het stellen van vragen, waren vooral de toevoegingen belangrijk. Leerlingen vroegen zich onder andere af “Weet je wel wat illegaal is?”, “Kun je de overheid vertrouwen dan?”, “Wie verdient er geld aan onze data?”, “Kunnen we apps nog wel veilig installeren zonder dat bedrijven al onze gegevens hebben?”, “Wat kun je als burger doen om jezelf te beschermen?”, “Wat gebeurt er met je gegevens als je je account verwijdert?” en “Wat doen toekomstige machthebbers met jouw data?”.

Vaak hebben we als docent enkel zicht op het resultaat van het leren. Deze werkvorm gaf ons veel waardevollere informatie. We kregen inzicht in wat leerlingen dachten, waarin zij geïnteresseerd waren en wat deze kennis met hen deed. Dat is leren zichtbaar maken.

Waar leerlingen na de eerste les concludeerden dat zij niet echt iets te verbergen hebben, tonen de gestelde vragen en discussies uit de tweede les een genuanceerder beeld. Leerlingen stelden hun originele gedachten en ideeën bij, en pasten de reactie in hun portfolio aan het einde van de les aan. Op deze manier hopen we dat onze leerlingen iets beter in staat zijn de wereld in de toekomst vorm te zullen geven.

Aangezien de website Theses about Technology 95 stellingen bevat, hadden we geen moeite de overige lessen van het thema te vullen. Volgende keer ‘Heb jij controle over je smartphone of je smartphone over jou?’.

 

Heb je ook een bijzondere ervaring of interessant idee, bijvoorbeeld een lesopzet, onderzoek, boek of tool, of wil je graag een opiniestuk plaatsen? Maak dan hier je eigen account aan, waarmee je zelf artikelen kan plaatsen en beheren!

Reinier Geurts

Docent aardrijkskunde en humanics op De Nieuwste School in Tilburg. Veel bezig met en praat graag de koppeling tussen theorie en praktijk op het gebied van: vakoverstijgend werken, formatief evalueren, gamification, effectief gebruik ICT en betekenisvol onderwijs. Mijn kennis, ideeën en ervaringen deel ik via de begeleiding van docententeams en individuele docenten.

Ilona Wevers

Docent op De Nieuwste School in Tilburg, daarvoor tevens lerarenopleider bij Fontys Hogescholen Tilburg. Veel bezig met en praat graag over alternatieve toetsvormen, werken vanuit doelen, toekomstgericht onderwijs en zoeken naar ruimte in je programma.

Plaats reactie

Geef een reactie

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Volg ons

Makkelijk op de hoogte blijven van onze activiteiten? Volg ons op social media of via onze RSS feed!

✉️ Nieuwsbrief

✏️ Artikel plaatsen

Ook een artikel plaatsen op Vernieuwenderwijs? Maak dan je eigen account aan:

Account maken →

🔎 Ook interessant: